[#02] Czy dzięcioła boli głowa?

Skoro dzięcioł uderza dziobem w drzewo kilka tysięcy razy dziennie, czy boli go od tego głowa? Co wspólnego z dzięciołami mają samochody przyszłości? Dlaczego dzięcioł robi sobie przerwy? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdziecie w podcaście: Czy dzięcioła boli głowa?

Będąc w lesie lub w parku z pewnością nie raz słyszeliście bardzo charakterystyczne pukanie w drewno. To właśnie hałasował dzięcioł. Ten tak znany nam hałas bierze się z tego, że dzięcioł uderza dziobem w drzewo.

Jak wyglądają dzięcioły?

Być może nawet go widzieliście. Dzięcioły są bardzo kolorowe, najczęściej spotykane, są czarno-biało-czerwone, ale nie wiem czy wiesz, że w naszym kraju są również dzięcioły zielono-czerwone, czarno-czerwone, oraz zupełnie szare?

Dzięcioły w Polsce. W Polsce gościmy 10 gatunków dzięciołów:

Odcinek: słuchaj, oglądaj, pobierz

Audio
Wideo
Pobierz

Przypomnij sobie, czy uderzyłeś się kiedyś w głowę, albo kolano? I jak się czułeś? Z pewnością trochę bolało prawda? Na szczęście nasze mamy a czasem nawet tatowie, mają magiczną moc uzdrawiania, wystarczy że pocałują tam gdzie boli lub pogładzą to miejsce a od razu przestaje boleć. Ale co mają zrobić dzięcioły? Przecież dzięcioły nie mogą dostać całusa ani być pogłaskane. Czy ich czasem nie boli głowa od tego uderzania w drzewa?

Dzięcioł duży

Otóż okazuje się, że dzięcioł to bardzo niesamowity ptak, którego ciało jest tak zbudowane, że wcale a wcale nie boli go głowa przy uderzaniu w drzewo. Dzięcioł potrafi uderzać swoim dziobem nawet 20 razy na minutę, kilka tysięcy razy dziennie. A uderza z taką samą prędkością z jaką Ty jedziesz na rowerze najszybciej jak się da i to jeszcze z górki.

Krętogłów zwyczajny to w Polsce nieliczny ptak lęgowy; lokalnie bywa średnio liczny. Występuje w całym kraju. W Polsce przebywa od kwietnia do września.

W razie zagrożenia wykonuje łukowate ruchy głową i szyją na lewo i prawo imitujące zachowanie żmii. Od tego sposobu na wystraszenie intruza wzięła się jego nazwa. Może także straszyć napastnika swoistym „syczeniem” i szerokim rozłożeniem z jednoczesnym uniesieniem ogona. 

Ptak jest większy od wróbla, ale mniejszy od szpaka i z wyglądu przypomina ptaka śpiewającego. Maskująca barwa upierzenia ma upodobnić go do wzorów na korze drzewa. Jest przez to często łatwy do przeoczenia.

Chętnie zamieszkuje niezbyt gęste lasy liściaste i mieszane, najczęściej ich obrzeża. Spotykane też w innego rodzaju zadrzewieniach – parkach w dużych miastach, alejach, cmentarzach i sadach z dziuplastymi drzewami.

Zachowanie. Krętogłowa można zauważyć jak wokół mrowiska energicznie i sprawnie podskakuje. Brak specyficznych u dzięciołów twardych sterówek (pióra są miękkie, a ogon zaokrąglony) sprawia, że w odróżnieniu od nich na gałęziach siada w poprzek. Poza tym nie wspina się też pionowo po gałęziach, nie bębni, ani nie kuje dziupli. Inną cechą wyróżniającą go od innych przedstawicieli rodziny dzięciołowatych jest wędrowny tryb życia. Wraz z końcem lata opuszcza tereny lęgowe, kierując się do tropikalnej Afryki. Pokrewieństwo jest jednak zauważalne – długi, kleisty język (krętogłowa uważa się za posiadacza najdłuższego języka wśród europejskich ptaków) i nogi z dwoma palcami skierowanymi do przodu i dwoma do tyłu. Sam język może wysunąć na 66 mm poza dziób, od którego jest 5 razy dłuższy. Inne badania dowiodły, że język wraz z nasadą znajdującą się w gardle jest długości kręgosłupa krętogłowa. 

Wikipedia.org [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kr%C4%99tog%C5%82%C3%B3w_zwyczajny]

Od autora: Krętogłowy nie są zaliczane do dzięciołów właściwych lecz do ich rodziny. Jednak ze względu na tak wiele cech wspólnych z dzięciołami właściwymi zwyczajowo nazywa się je dzięciołami.

Po co w ogóle dzięcioły stukają w drzewa?

Dzięcioły są często nazywane doktorami drzew. Nie bez powodu! Dzięcioły uwielbiają zjadać różne robaczki, gąsienice, mrówki a zimą nawet nasionka. Bardzo dużo robaczków i gąsienic znajduje pod korą drzew. Aby dostać się pod korę stukają w nią swoimi dziobami, jak już uda im się odkuć jej kawałek wtedy używają swojego języka. Dzięki stukaniu w drzewa dzięcioły również rozmawiają między sobą.

Dzięcioł stukający w drzewo

Język dzięcioła jest bardzo niezwykły i bardzo długi. Ma on długość nawet 15 cm, czyli jest długości mniej więcej tabliczki czekolady. Język ten jest miejscami bardzo lepki i ma na sobie haczyki. Dzięki temu świetnie nadaje się do wyciągania larw spod kory i korytarzyków.

Ale gdzie mieści się tak długi język w tak małym dzięciole? Czy wisi on sobie swobodnie z dzioba i plącze się w gałązkach? To wyda Wam się bardzo dziwne, ale język dzięcioła jest owinięty wokół jego czaszki.

Język dzięcioła jest zawinięty wokół jego czaszki i wysuwany za pomocą specjalnej chrząstki i pracy mięśni na zewnątrz.

Ale dlaczego dzięcioła nie boli głowa?

Dzieje się to dzięki temu, że cała siła uderzenia jest pochłaniana przez ciało dzięcioła a tylko jej niewielka ilość dociera do głowy jako ciepło. Aby się ochłodzić dzięcioł musi robić przerwy w stukaniu w drzewo. Stąd charakterystyczne przerwy w stukaniu.

Zróbmy eksperyment

Jeśli chcecie samodzielnie zobaczyć jak działa takie pochłanianie uderzenia, możecie zrobić prosty eksperyment. Weźcie z łazienki gąbkę – tylko musi być gruba przynajmniej na trzy palce i połóżcie ją na swojej ręce. Potem weźcie jabłko lub inny owoc i spuszczajcie go na gąbkę na waszej ręce z różnych wysokości, a następnie zdejmijcie gębkę z ręki i powtórzcie upuszczanie owoców. Jest różnica prawda?

Naukowcy pracują już nad samochodami, które będę lepiej nas chronić przed uderzeniami dzięki urządzeniom wzorowanym na dzięciołach. Kiedy następnym razem będziecie w parku lub w lesie nasłuchujcie stykania i dzięciołów.

Podziel się ze znajomymi

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Może Ci się także spodobać