[#07] Czy kaczuszkom marzną nóżki?

Czy kaczuszkom marzną nóżki gdy stoją na lodzie lub śniegu? Dlaczego pod kaczuszkami nie topnieje śnieg i lód? Co wspólnego z kaczuszkami mają nasze ręce i nogi zimą? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdziecie w podcaście: Czy kaczuszkom marzną nóżki?

Idąc na spacer nad jezioro lub rzekę z pewnością wiele razy widzieliście kaczki.

Te które możemy spotkać najczęściej mają żółto-pomarańczowy  dziób, zieloną główkę białą obróżkę brązową pierś i pomarańczowe nóżki.  Kaczki które mają takie kolory nazywamy kaczkami krzyżówkami.

Tak bogate kolory noszą w kaczym rodzie tylko panowie, aby podobać się paniom kaczkom. Kacze panie ubierają się w różne odcienie koloru brązowego z delikatnymi odcieniami bieli. Robią tak specjalnie, aby być niewidocznymi w trzcinach i uschniętych zimowych trawach, rosnących nad brzegami rzek, jezior i stawów.

Takie maskowanie pozwala im ukrywać się przed drapieżnikami i bezpiecznie wychowywać małe kaczątka.

Odcinek: słuchaj, oglądaj, pobierz

Audio
Wideo
Pobierz

Skąd wzięła się nazwa kaczki krzyżówki?

Swoją nazwę kaczki krzyżówki zawdzięczają możliwości posiadania kaczych dzieci z ponad 20 innymi gatunkami kaczek. Jest jeszcze legenda mówiąca o tym, że kaczka w czasie lotu widziana pod odpowiednim kątem przypomina krzyż stąd nazwa krzyżówka.

Najłatwiej zobaczyć kaczki zimą.

Są one doskonale widoczne stojące na lodzie lub śniegu. Tylko czy kaczuszkom nie marzną nóżki? Przecież śnieg i lód są bardzo zimne.

Próbowaliście kiedyś w zimie stanąć bosymi stopami na lodzie lub śniegu? Wow! Jesteście super odważni. Uczucie jest niesamowite prawda? Od razu robi nam się zimno a po chwili śnieg lub lud pod naszymi nogami topnieje prawda?

Jeśli nigdy nie stawaliście stopami na śniegu to z pewnością robiliście ze śniegu śnieżki do rzucania i lepiliście zimowego bałwana. Prawda? No i co działo się z śniegiem w waszych rękach? Również topniał a ręce stawały się bardzo zimne. Czasem nawet zmieniają kolor z normalnego na prawie biały lub lekko niebieski. Rodzice wtedy mówią o Was że jesteście sini od zimna.

W naszym ciele płynie krew.

Gdy się skaleczycie to właśnie ona wypływa na zewnątrz i ma kolor czerwony. Płynie ona w rurkach – zupełnie podobnie jak woda w naszych domach. Te rurki mogą być trochę większe (naukowcy nazywają je tętnicami) oraz mniejsze (nazywanych żyłami) lub zupełnie malutkie (nazywane naczyniami włosowatymi bo są zupełnie cieniutkie – jak nasze włosy). Docierają one do każdego zakątka naszego ciała (poza paznokciami i włosami), dostarczając naszemu organizmowi różne smakołyki oraz zabierając ze sobą niepotrzebne już rzeczy.

Właśnie dzięki krwi nasz organizm utrzymuje swoją temperaturę. Jeśli wystawimy go na działanie zimna np. chwycimy garść śniegu w ręce. To nasze ciało broni się przed zimnem zabierając krew z najcieńszych rurek (włosowatych) i dlatego odmrożone ręce robią się białe lub prawie sine – bo nie ma w nich krwi, oraz tracimy w nich czucie.

Jak kaczki bronią się przed chłodem i zamarznięciem?

Okazuje się że nogi kaczki są prawie zimne. Stojąc na śniegu mają około często tylko 1 stopień Celsiusa. Jednak krąży w nich krew a kaczce nie robi się wcale zimno. Mogę tak stać nawet kilka godzin. Mogą również pływać w prawie zamarzniętej wodzie i też nie czują zimna. Jak one to robią?.

Okazało się że dzieje się tak dzięki temu, że koło dużych rurek w których płynie ciepła krew (pamiętacie jak je nazywają naukowcy? Tak to są tętnice), ułożone są mniejsze rurki w których płynie ochłodzona krew (nazywane żyłami). Wygląda to tak jakbyście ułożyli koło siebie dwie słomki. Jednym bokiem będą się dotykać prawda?

To właśnie w tym miejscu dzieje się kacza magia.

W jednej słomce płynie krew z góry do dołu a w drugiej w przeciwną stronę z dołu do góry. Krew wracająca np. z zimnych nóg ogrzewa się i będąc już w kaczce nie chłodzi jej a przy okazji ogrzewając się chłodzi gorącą krew płynącą do nóg.

Dzięki temu krew docierająca do kaczych stópek jest zupełnie zimna i nie powoduje ogrzewania śniegu lub lodu i kaczki mogą spokojnie na nim stać nie topiąc go.

Kaczki i niektóre inne ptaki moją jeszcze jedną specjalną umiejętność.

Potrafią przez krótki czas nie ogrzewać wybranych części ciała. Naprawdę! Dzięki temu łatwiej znoszą zimowe mrozy. Jeśli jest naprawdę zimno ptaki zbierają się w grupki. Siadają ciasno koło siebie i ogrzewają się wzajemnie. Zupełnie jak wy tuląc się do mamy lub taty. Dlatego będąc na spacerze nigdy nie rozganiaj siedzących koło siebie ptaszków – bo będzie im naprawdę zimno.

My też umiemy się rozgrzewać zimą.

Pijemy ciepłe herbaty lub soki, ubieramy się w kilka warstw ubrania czyli „na cebulkę”, zakładamy ciepłe skarpetki, rękawiczki i czapki. Możemy również wykonać kilka ćwiczeń np. stanąć 10-15 razy na palcach oraz jeść dużo pomarańczy i cytryn oraz bogate w tłuszcze ryb – pomogą one szybciej krążyć krwi w naszych rurkach. 

Zróbmy eksperyment

Jeśli chcecie sprawdzić w domu jak działa kacza magia wymieniania ciepła zróbcie prosty eksperyment. Będziecie potrzebowali do niego głębokiej miseczki lub garnka oraz metalowy lub plastykowy kubek.

Do miseczki lub garnka wlejcie zimną wodę z kranu – jeśli macie możecie do niej dodać kostki lodu. Do kubeczka wlejcie gorącą wodę z kranu lub jeśli chcecie może być z czajnika ale poproście o pomoc kogoś dorosłego abyście się nie poparzyli wlewając wodę do kubeczka.

Pamiętajcie kubeczek musi być metalowy lub plastykowy – nie może być szklany, ponieważ szkło może pęknąć podczas tego eksperymentu. Teraz wstawcie metalowy kubek do garnka z lodowatą wodą.

Poczekajcie 5 minut i sprawdźcie temperaturę zimnej i ciepłej wody. Zauważycie, że zimna woda zrobiła się cieplejsza a ciepła na odwrót zrobiła się zimniejsza. Im dłużej będziecie czekali tym bardziej temperatura wody w obu naczyniach się wyrówna. Tak właśnie dzieje się w nogach kaczki.

Wracając z zimowego spaceru w lesie lub parku, pamiętajcie aby zmarznięte ręce i nogi nie wkładać do gorącej wody. Zupełnie jak w naszym eksperymencie możemy spowodować że popękają nam naczynka pod skórą (pojawią się czerwone „pajączki” oraz siniaki) oraz poczujemy spory ból.

Aby rozgrzać nasze zimne nóżki i ręce zacznijcie je najpierw moczyć w zimnej wodzie potem w cieplejszej aż w końcu w zupełnie ciepłej. W ten sposób ogrzejecie swoją krew zupełnie jak kaczki.

Podziel się ze znajomymi

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Może Ci się także spodobać
Zdjęcie salamandry stojącej na mchu
Kliknij tutaj

[#14] Zimowanie w skórze, łusce i skorupie – czyli jak zimują płazy i gady

Skąd żółwie mają powietrze aby wytrzymać pięć miesięcy pod wodą? Czy salamandrom i padalcom nie jest ciasno, choć sypiają z setką swoich pobratymców? Co wspólnego z powerbankami mają płazy i gady? No i o ile płazy i gady są od nas ludzi starsze? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdziecie w podcaście: Zimowanie w skórze, łusce i skorupie - czyli jak zimują płazy i gady.
Kliknij tutaj